बीड: मोबाईल चोरीला जाणे किंवा हरवणे ही नागरिकांसाठी मोठी चिंतेची बाब असते. मात्र, भारत सरकारच्या दूरसंचार विभागाने सुरू केलेले CEIR (Central Equipment Identity Register) पोर्टल हरवलेल्या मोबाईलसाठी खऱ्या अर्थाने 'आशेचा किरण' ठरले आहे. या आधुनिक प्रणालीचा अत्यंत प्रभावी वापर करत बीड जिल्हा पोलीस दलाने गेल्या तीन वर्षांत तब्बल २,२४० हरवलेले व चोरीस गेलेले मोबाईल शोधून ते त्यांच्या मूळ मालकांना परत मिळवून दिले आहेत. विशेष म्हणजे, केवळ चालू वर्षात (२०२६) सप्टेंबर महिन्यापर्यंत तब्बल १,३३० मोबाईलची यशस्वी पुनर्प्राप्ती करण्यात पोलिसांना मोठे यश आले असून, या कामगिरीच्या बळावर बीड जिल्हा पोलीस दल गेल्या दोन वर्षांपासून राज्यात सातत्याने 'टॉप-१०' मध्ये राहिले आहे.
तीन वर्षांतील उल्लेखनीय कामगिरीचा आलेख
बीड पोलिसांनी CEIR प्रणालीच्या माध्यमातून मोबाईल रिकव्हरीच्या प्रमाणात दरवर्षी मोठी वाढ केली आहे. आकडेवारीनुसार, सन २०२४ मध्ये १२४ मोबाईल शोधण्यात आले होते. २०२५ मध्ये या संख्येत लक्षणीय वाढ होऊन ७८६ मोबाईल नागरिकांना परत करण्यात आले. तर, सन २०२६ मध्ये सप्टेंबरअखेर तब्बल १,३३० मोबाईल हस्तगत करून नागरिकांना परत करण्यात आले आहेत. यामुळे नागरिकांचा पोलिसांवरील व या प्रणालीवरील विश्वास दुणावला आहे.
CEIR प्रणाली कशी काम करते?
CEIR प्रणालीच्या माध्यमातून हरवलेल्या किंवा चोरीला गेलेल्या मोबाईलचा १५ अंकी IMEI क्रमांक ब्लॉक करता येतो. ब्लॉक केल्यानंतर जर कुणीही त्या मोबाईलमध्ये दुसरे सिमकार्ड (SIM) टाकून वापरण्याचा प्रयत्न केला, तर तत्काळ पोलिसांना त्याची तांत्रिक माहिती आणि लोकेशन प्राप्त होते. या तांत्रिक माहितीच्या आधारे पोलिसांना मोबाईलचा शोध घेणे अत्यंत सुलभ होते.
मोबाईल हरवल्यास काय करावे?
बीड जिल्हा पोलिसांच्या वतीने नागरिकांना आवाहन करण्यात आले आहे की, मोबाईल हरवल्यास घाबरून न जाता किंवा तो परत मिळणार नाही असा समज न ठेवता खालील प्रक्रिया तत्काळ पार पाडावी:
१. सर्वात आधी संबंधित मोबाईल क्रमांकाचे सिमकार्ड ब्लॉक करून नवीन सिमकार्ड घ्यावे.
२. जवळच्या पोलीस ठाण्यात मोबाईल हरवल्याची किंवा चोरीस गेल्याची रीतसर तक्रार नोंदवावी.
३. त्यानंतर https://www.ceir.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन "Block Stolen/Lost Mobile" हा पर्याय निवडावा.
४. पोर्टलवर मोबाईल क्रमांक, १५ अंकी IMEI क्रमांक आणि इतर आवश्यक माहिती भरावी.
५. पोलीस तक्रारीची प्रत, मोबाईल खरेदीची पावती/बिल आणि कोणतेही एक शासकीय ओळखपत्र यांच्या छायांकित प्रती (५०० KB पेक्षा कमी आकारात) अपलोड कराव्यात.
६. OTP द्वारे पडताळणी करून अर्ज सादर करावा. त्यानंतर मिळणाऱ्या 'Request ID' द्वारे अर्जाची स्थिती तपासता येते.
मोबाईल परत मिळाल्यानंतर याच पोर्टलवर "Unblock Found Mobile" पर्यायाचा वापर करून मोबाईल पुन्हा सुरू (अनब्लॉक) करता येतो.
मोबाईल खरेदी करताना काळजी घ्या
कोणताही नवीन किंवा सेकंड हँड मोबाईल खरेदी करताना त्याचा IMEI क्रमांक तपासणे अत्यंत गरजेचे आहे. मोबाईलमध्ये *#06# डायल करून १५ अंकी IMEI क्रमांक मिळवता येतो. संशयास्पद, ब्लॅकलिस्टेड (Blacklisted) अथवा डुप्लिकेट IMEI असलेला मोबाईल खरेदी करू नये, असा इशाराही पोलिसांनी दिला आहे. CEIR प्रक्रियेबाबत कोणतीही अडचण असल्यास नागरिकांनी संबंधित पोलीस ठाण्यातील सायबर डेस्कशी संपर्क साधावा, असे आवाहन बीड पोलिसांनी केले आहे.
